Zorgwekkende tendensen

chickennarcissist

Nadat hij zonder omkijken de deur achter zich had dichtgetrokken bleef ik verbijsterd achter en werd vervolgens geconfronteerd met de een na de andere aanmaning. Van de belastingdienst, hypotheekverstrekker, verzekeringen, elektriciteitsmaatschappij tot aan een kredietverstrekker werd ik overspoeld met vorderingen waarvan ik niets wist. Ik begreep werkelijk niet wat hier gebeurd was en hoe ik hier niet van op de hoogte kon zijn geweest, hoe blind en naïef was ik geweest?

Na een aantal maanden ontraceerbaar te zijn bleef hij tegenwerken, de zaak traineren en manipuleren. Daarnaast weigerde hij zich uit te laten schrijven van het adres en ook was de financiële ellende ‘niet zijn zaak’. Dit alles ontlokte bij mijn moeder met terminale longkanker de opmerking: “die denkt dat er nog wat te halen valt en wacht tot ik dood ben. Hij wacht maar lekker” en achteraf heb ik haar gelijk moeten geven.

Bovenstaande speelde in 2009 en de laatste stuiptrekking is in 2014 geweest. Het huis is toen door de bank verkocht en op de dag dat de koopakte getekend werd heeft hij zich die ochtend failliet laten verklaren.  Hoogstwaarschijnlijk in de hoop dat daardoor alsnog een executieverkoop zou volgen.

Toen na een aantal maanden de complete verbijstering enigszins geluwd was ben ik op zoek gegaan naar redenen, want dat deze ellende opzettelijk en welbewust veroorzaakt was stond inmiddels buiten kijf. Met allebei een goede baan was het gezamenlijke inkomen ruim voldoende om aan alle verplichtingen te voldoen, dus waarom? Het bleef puzzelen tot ik op het fenomeen van de narcistische persoonlijkheidsstoornis (NPS) stuitte en moest onderkennen dat dit een rol kon hebben gespeeld. Tot dat moment had ik nog nooit van het fenomeen gehoord en ik dacht aanvankelijk gewoon pech te hebben gehad. In een interview met Fons de Poel over psychopaten zegt Robert D Hare dat 1 op de 100 mensen behept is met deze pathologie (7 mei 2014), bleek het wel pech en niet uniek.

Zo ontdekte ik gaandeweg dat deze stoornis zich niet beperkte tot deze ene hufterige nitwit blaaskaak die liegend en bedriegend door het leven gaat, maar dat het door de hele samenleving en in alle lagen van de bevolking aanwezig is. En dat al word er zelden een professionele diagnose gesteld er dus heel veel mensen zijn die de schadelijke gevolgen van het pathologische gedrag hebben ondervonden of ondervinden.

Ik merkte in mijn contacten met andere slachtoffers dat ze graag meer bekendheid rondom deze stoornis willen maar zelf geen klokkenluider durven zijn. Dat is begrijpelijk als je weet onder welke terreur slachtoffer hebben geleefd of vaak nog leven en de moeite die het hen gekost heeft hun relatieve rust te heroveren. Daarnaast is er de angst dat de ellende opnieuw begint en al te vaak zijn ze met ongeloof geconfronteerd in hun omgeving en hebben ze leren verzwijgen wat de oorzaak is. Dat komt deze gestoorden goed uit, omdat ze dan rustig verder kunnen gaan met het verbloemen of bagatelliseren van hun stoornis. Alleen is zwijgen het cultiveren van onbenul en ook gevaarlijk.

Het is gevaarlijk om alleen het handelen en de redenaties als gestoord te kwalificeren en niet te onderkennen dat dit voortkomt uit een diep gestoord brein. Nu is het vaak zo dat pas als de gevolgen excessief zijn; fraude, mishandeling of zelfs moord de zieke geest word onderkent, maar dan is het te laat. Ook zonder deze excessen zijn NPS-ers megalomane idioten, arrogant, hooghartig, egocentrisch, nooit tevreden, gewetenloos, zonder spijt of schuldgevoel, uiterst gevoelig voor kritiek, achterdochtig en paranoïde. De NPS-er heeft niets dan minachting voor alles wat niet aan zijn standaard voldoet. Juist omdat ze deze stoornis hebben zijn ze constant op zoek naar macht en controle om hun wereld zo te vervormen dat zij het middelpunt zijn dat hem ten dienste staat. Het gaat hier dus over een zieke geest en niet over wat narcistische kenmerken, die iedereen wel heeft.

Door de kennis die ik gaandeweg over NPS kreeg ging ik als vanzelf verbindingen leggen en tendensen bespeuren die ik daarvoor nooit had gemaakt. Zo ook toen ik het boek ‘Totalitarisme’ van de filosofe Hannah Arendt herlas en haar waarschuwing dat ‘wij blijvend opgezadeld zitten met het Kwaad dat toen aan het oppervlakte is verschenen’, drong het pas echt door. Elke keer daarvoor was mijn gedachte bij die waarschuwing ‘dat zal toch nooit meer gaan gebeuren’. Pas nu drong door dat zo’n idioot dus werkelijk aan de macht is geweest en ruim 49 miljoen miljoen mensen het leven heeft gekost. En het verbijsterende, dat zowel Duitsland als ook de Sovjet Unie in dezelfde periode machthebbers hadden die het mens-zijn van anderen ontkenden. Want, zo stelt Arendt, dat al zijn de doden te betreuren, de diepste wond die zowel Hitler als Stalin in de wereld hebben geslagen is de ontkenning van de humaniteit – door hun slachtoffers de menselijke status te ontnemen. Dit inzicht deed bij mij de vraag ontstaan: ‘welk systeem deze psychopathie de volgende keer zal gebruiken om een waanwereld tot bestaan te brengen?’ Deze machthebbers veranderden hun Umwelt waar dat mogelijk was en verwijderden objecten die hun wereld besmetten zo ontstonden er verbindingen met een narcistische onderstroom die ik daarvoor niet had gelegd.

Zoals Benjamin Barber in Jihad vs Mac World, waarin hij de globalisering met haar tendens de wereld gelijkvormig te maken plaatst tegenover de behoefte tot eigenheid en uniciteit. Of Rob Riemen in de Eeuwige terugkeer van het fascisme en dan met name het laatste stuk over Ginsburg, als echo van Arendt’s waarschuwing. Ook Paul Verheage die in Identiteit laat zien dat narcisme de norm is binnen ons systeem om succesvol te zijn. David Graeber in Schuld, de eerste 5000 jaar die beschrijft hoe de huidige wereld bevolkt is door schuldslaven wat hen ervan weerhoudt volledig te leven. Thomás Sedláček in De Economie van goed en kwaad, in de inleiding stelt dat ons economische systeem overloopt van trots en niets dan minachting heeft voor alles behalve zichzelf. Joel Bakan in zijn boek The Corporation en documentaire naar aanleiding daarvan. Waarin hij het psychopathische ‘karakter’ van multinationals belicht en aan de kaak stelt om iedereen te vervormen tot consument. En tot slot Marcel van Dam in zijn documentaire De Onrendabelen uit 2009 die laat zien hoe grote groepen mensen zijn afgeserveerd.

Zo blijken er talloze boeken en films waarin tendensen van een narcistische onderstroom te lokaliseren zijn. Maar voorbij dat is het belangrijkste dat onze humaniteit op veel terreinen onder vuur ligt. Daarom ook moet onderkent en benoemt worden dat er personen en systemen actief zijn die niets anders dan minachting hebben voor alles wat uniek en eigen is aan de mens.

  • 2016 is pijnlijk duidelijk geworden dat de zorgwekkende tendensen volop bezig zijn aan het oppervlakte te verschijnen en krijgt Arendt’s waarschuwing steeds meer urgentie. Trump
  • UVA: Narcistische leiders en hun invloed op het welzijn van de medewerker: de rol van werkbetekenis en core selfevaluations. Nathalie Franke PDF
  • Antoinette Rijsenbilt veelvuldig in media over narcisme bij topbestuurders

 

4 gedachtes over “Zorgwekkende tendensen

  1. Veel stof. Moet eigenlijk meermalen aandachtig gelezen worden. Storende grammaticale spelfouten bij voltooide deelwoorden en derde persoon enkelvoud. (Hij heeft bekent – Zij beweerd van alles)

    Like

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s